Loại trà đen nào là trà đen tốt?

Trà đen (black tea) là loại trà lên men (oxy hóa) hoàn toàn với quy trình 5 giai đoạn chính: làm héo, vò, lên men, sấy và thành phẩm. Trong quá trình Oxy hóa, các chất Polyphenol có trong trà đen được biến đổi thành các hợp chất oxidase, trong đó có chất theaflavin và thearubigins giúp cho hương vị trà khi pha có vị mạnh hơn. Cũng chính bởi quá trình oxy hóa khiến trà đen chuyển sang tối màu và khi pha có màu đỏ. Đây là lý do khiến trà đen còn được gọi với tên khác là “trà đỏ”, “hồng trà”. Vậy trà đen như thế nào là trà đen tốt? Cùng tìm hiểu cách chọn trà đen trong bài viết sau đây.

Để đánh giá trà đen ngon, người ta dựa vào các yếu tố: mùi thơm, màu súp, hương vị, và bã trà. Một ly trà đen ngon sẽ có vị thơm đặc trưng, màu súp đỏ đặc trưng, vị tươi nguyên,… hay nói cách khách là đảm bảo được độ “tinh khiết”.

Yếu tố màu sắc của trà

Màu sắc của trà được hình thành do quá trình oxy ở các bước:

Trong công đoạn lá trà  được làm héo. Lá trà tiếp xúc với thành máy và tạo nên tạo nên hình dạng xoắn đặc trưng.

Tiếp theo lá trà được vò, quá trình này giúp các lá trà được vò nát. Tuy nhiên nếu việc gỡ rối không thực hiện tốt sẽ tạo nên vón cục do một số lá và chồi đan xen vào nhau.

Quá trình lên men là quá trình tạo nên màu sắc đặc trưng của trà đen. Trà đen có kích thước đồng đều màu sắc lên men sẽ đồng đều là loại trà tốt.

Những lá trà bị vón cục sẽ khó được lên men hoàn toàn và tạo nên những khối không đồng màu. Nếu quá trình làm héo và vò trà không đạt chuẩn, khi lên men trà sẽ có màu rỉ sét (nâu sẫm). Những trường hợp này đều cho ra loại trà đen chất lượng không cao.

Yếu tố hương, vị trà

Để đánh giá hương thơm của trà, bước đầu tiên hãy ngửi lá trà thành phẩm. Độ tinh khiết của “hương thơm” là tiêu chuẩn quan trọng nhất để thẩm hương của trà.

Hương thơm của trà đen khác biệt hoàn toàn với trà xanh và các loại trà khác. Cụ thể với trà xanh tạo nên từ quá trình xao nóng sẽ tạo nên hương vị riêng của “mùi lá cây xanh” và sẽ tạo cảm giác bị “quá  lửa” nếu khi xao bị quá nhiệt. Trong khi đó, trà đen sẽ có vị thơm đượm của mùi hương đặc trưng bởi các thành phần trong trà.

Trà đen chế biến chuẩn sẽ tạo nên một mùi thơm dậy, kích thích. Nếu quá trình sấy quá ngưỡng nhiệt độ sẽ tạo nên “hương vị lửa” hay còn gọi là “vị caramel” nhưng mất đi vị tươi và ẩm. Nếu lá trà được sấy ở nhiệt độ thấp hoặc sấy khô lá quá dày, trà đen cũng có thể gây ra khô thiếu “hương vị nước nhàm chán”.

Ngoài ra, lưu trữ không đúng cách sẽ làm hỏng màu đỏ, khí trà và hương vị tinh khiết. Ví dụ, trà đen gây ra bởi sự hấp thụ mùi lạ trong quá trình chế biến, quá trình bảo quản không tốt sẽ tạo nên “mùi bất thường” khác với mùi trà . Bên cạnh đó, do các chất thơm rất dễ bay hơi, các loại trà có hương vị nặng như trà đen thường chỉ có một khoảng thời gian nhất định giới hạn hương vị tốt nhất, khoảng 3 năm nếu bảo quản tốt. Theo thời gian sự oxy hóa dầu và chất béo sẽ làm giảm mùi thơm của trà đen và làm giảm độ tươi của trà. Chính vì thế thời gian càng lâu, hương vị càng tệ. Do đó, hương vị trà ngon phụ thuộc cả vào cách bảo quản.

Màu sắc của súp trà

Nước trà đen có màu đỏ đặc trưng nên còn gọi là hồng trà. Tuy nhiên, ly trà đen ngon không chỉ có màu đỏ đặc trưng mà còn đảm bảo độ sáng và ẩm. Nếu màu trà bị đục, chứng tỏ trà có thể bị vò quá mức.

Nhìn vào bã trà

Súp trà có màu sáng tối linh hoạt phản ảnh chất lượng tốt của lá trà. Bã trà tốt là “đỏ và sáng”, trong khi bã trà “tối”, thì trà đen có thể bị héo, lên men quá mức hoặc bị ẩm và lá trà già khiến màu của súp có màu đỏ sậm và tối.

Đánh giá chất lượng của một ly trà đen không khó. Chỉ cần tinh tế trong cách cảm nhận bạn sẽ hiểu được những thông điệp từ mùi thơm, màu sắc, hương vị, và cả những bã trà – thành phẩm cuối cùng của một ly trà.